Uzman: Bağışıklık Sistemini Zayıflatmadan Güçlendirmenin 7 Yolu

Sonbahar ve kış aylarının gelmesiyle birlikte enfeksiyonlar kısa sürede artış gösterirken, bağışıklık sistemini desteklemek her zamankinden daha önemli hale geliyor. Acıbadem Fulya Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı, ve fonksiyonel tıp alanında çalışmalar yapan Prof. Dr. Cihadiye Elif Öztürk, soğuk mevsimlerde bağışıklık sağlığını korumak, yalnızca bir mucizevi besin veya takviyeye değil, bilimsel bütünsel yaşam tarzı değişikliklerine bağlıdır. Vitamin ve mineral takviyelerinin gelişigüzel kullanımı fayda yerine uzun vadede zarar olabilir. Bu yüzden, tetkikler yapılıp eksiklikler belirlenmeden rastgele takviyelere kullanılmamalı.

Prof. Dr. Öztürk, kış öncesinde bağışıklığı artırmanın bilimsel 7 temel prensibini anlatı. Bunun yanında uyarılar ve önemli önerilerde bulundu.

İç organlarımız ve mikroorganizmalar: Bağışıklığın temel taşları

Bağırsaklarımızda yaşayan yıpratıcı olmayan mikroorganizmalar, bağışıklık sisteminin düzenlenmesi ve bedenin savunma mişların yapısında önemli katkı üstleniyor. Yüzde 70’e kadar bağışıklık hücreleri diğer organlarda değil bulunuyor. Klinik araştırmalar sık probiyotik ve prebiyotik tüketiminin, yararlı bakterileri geliştirdiğini ve koruyucu bakterilerin sayısını arttırdığını kanıtlıyor. Bu da üst solunum yolu enfeksiyonlarının süresini ve şiddetini azaltmaya destekliyor. Bu nedenle, yoğurt, kefir, turşu gibi fermente gıdalar, soğan, sarımsak, pırasa, muz, lahanagiller ve pancar gibi besinleri ihmal etmeyin. Ancak, bu gıdaları alırken, risk grubunda iseniz, öncelikle doktor bilgilendirme gerekiyor.

Vitaminler, mineraller ve bağışıklık: Dengeyi nasıl kurmalı?

D vitamini, C vitamini, çinko, demir ve B grubu vitaminler bağışıklık sisteminde çok önemli rol üstleniyor. Fakat bu gerekli olan düzeyleri herkese eşit kapsamda uygulanmamalı. Bunun yanı sıra, özellikle D vitamini ihtiyaç hekim değerlendirmesiyle ölçülmeli ve eksiklik saptanırsa, uygun destek planlanmalı. Yumurta, balık, baklagiller, kuruyemişler ve çeşitli sebze-meyveleri içeren bir beslenme düzeni ise, vücudun ihtiyaçlarını desteklemesine katkı oluyor.

Kalitesiz uyku, vücutta iltihap ve stres hormonunun yükselmesine neden olur, böylece enfeksiyonlarla mücadelede etki azalır. Çalışmalar her 7-9 saat düzenli uyumanın başlıca 23:00-04:00 saatleri arasında uyumanın hayati önem taşıdığını göstermektedir. İyi uyku, melatonin hormonunun salgılanmasını sağlar.

Günlük fiziksel aktiviteler, bağışıklık seviyesini artırmanın yanı sıra beden sağlığını de destekler. Haftada en az 150 dakika, örneğin 30 dakika tempolu yürüyüşler veya diğer aerobik aktiviteler, güçlü bir yaşamın temel şehirlerinden biri. Tabii, egzersiz kişi yaşına ve sağlık durumuna uygun olmalı. Dikkatli hareket etmek, aşırı zorlamadan ziyade tercih edilerek aktif kalmak sağlanmalı.

Hidrasyon ve nemli mukozalar: Virüslere karşı ilk savunma

Kuruyan burun ve boğaz mukozası, virüslerin hücreler içine tutunmasını kolaylaştırıyor. Bu nedenle, kış mevsiminde susama hissi küçüldüğünde, mukozal zarlarının nemli kalması istenir. Günlük sıvı ihtiyacı kişiye göre değişebilir, yaşa, aktivite seviyesine ve hava koşullarına göre farklılık gösterebilir. Ancak, herkes susamadan yeterince sıvı tüketmeli, gün boyunca susamaktan kaçınmalı. Bu şekilde, mukozaların daha nemli kalması sağlanır ve virüslerin hücreye tutunması mümkün olur.

Güneş ışığı ve D vitamini: Kış aylarında dikkat edilmesi gerekenler

İlkbahar ve yaz aylarında güneş, vücudun D vitamini üretimini destekliyor. Ancak, soğuk mevsimi aylarında, ülkemizin enleme ulaşmayı başaramayan UV-B güneş ışınları nedeniyle D vitamini üretimi özellikle zorlaşıyor. Bu durumda, güneşli saatlerde dahi D vitamini sentez edilmediği için, dengeli beslenmeye önem vermek ve doktor kontrolünde destek almak önemli. Makul ve dengeli güneş ışığına maruz kalmak, melatonin üretimini destekler ve bağışıklık sistemine destek verir. D vitamini takviyeleri, aşırı dozlarda kullanıldığında vücuda zarar verebilir; bu nedenle, uzman kontrolüyle ve dozda alınmalıdır.

Prof. Dr. Öztürk, mevsim boyunca enfeksiyonlardan korunmanın en önemli yollarından birinin, risk grubundakilere mevsimsel grip aşısı yaptırmak olduğunu belirtiyor. Ayrıca, kalabalık yerlerde maske takmak, hasta kişilerle yakın temastan uzak durmak ve elleri en az 20 saniye boyunca su ve sabunla yıkamak, enfeksiyon riskini önlemeye destekliyor.